Pakmaya olarak, dünyanın her yerinde hamurları, ekmekleri kabartıyoruz. Peki, bunu nasıl başarıyoruz? Fabrikalarımızdan çıkıp dünyadaki dört bir yanındaki mutfaklara ulaşan mayalarımızın üretim hikayesini keşfetmeye ne dersiniz?
Dünyadaki tüm mutfaklarda, her hamur işinde ve çok daha fazlasında maya var. Peki, maya nedir? Doğanın bir mucizesi olan, doğada bulunan bir mikroorganizmadır. Maya, gözle görülemeyecek kadar küçük, tek hücreli, uygun koşullar sağlandığında tomurcuklanarak çoğalan ve gelişen canlı bir organizmadır. İçeriğinde proteinler, mineraller ve vitaminler barındıran maya, binlerce yıllık bir besin kaynağıdır. “Saccharomyces cerevisiae” maya hücresi uygun koşullar ve besinle buluşarak çoğaltılır, ekmek başta olmak üzere hamur işi tariflerinde kullanılmaktadır.
Diğer adıyla pres maya, içindeki su miktarı en çok korunan maya çeşididir. %70 su oranına sahip olan yaş maya çeşitli gramaj seçenekleriyle evlerde, fırın ve işletmelerde en çok tercih edilen maya ürünlerimizden birisidir.
İçerdiği su miktarı oldukça düşük olan aktif kuru maya, büyük granüllü maya çeşidimizdir. Nem içeriği düşük olduğundan dolayı oda sıcaklığında saklanabilir. Aktif kuru maya, elverişsiz görülen yüksek sıcaklık ve nem gibi iklim şartlarında da varlığını sürdürebilmektedir.
İçeriğinde su oranı düşük olan, küçük granüllü yapıdaki kuru maya çeşidimizdir. Suda eritilme ihtiyacı olmadan doğrudan una karıştırılarak kullanılabilir.
Dünyada bilinen çoğu kültür ve inanışta ekmeğin kutsallığı mayaya da sirayet etmiş, maya çeşitli şekillerde çeşitli birçok besinin ana maddesi haline gelmiştir. Günümüzdeki haline gelirken ise maya bilimsel gelişmelerle birlikte ele alınan besin maddelerinden birisi olmuştur.
Yaş mayanın ilk yapılışı için çeşitli tarihsel varyasyonlar bulunmaktadır. Bunlardan biri yaş mayanın 1792 yılında Mason adındaki bir İngiliz tarafından hazırlanmış olduğuna dair iken bir diğeri 1781 yılında Hollanda’da üretildiğine dairdir. Fakat bilinen gerçek, mayanın bilimsel olarak varlığının 1859’lu yıllarda Louis Pasteur’ün mayanın “fermentasyona dayalı yaşayan bir mikroorganizmadan kaynaklı olduğunu” keşfetmesiyle başlamasıdır.
Bu keşif, bilimsel olarak mayanın ele alınmasına ve ticari bir gıda ürününe dönüşmesinin çıkış noktasıdır. Dünya genelinde ilk ticari mayanın paketlenerek 1868 yılında piyasaya çıktığı bilinmektedir. Mayanın çeşitlenmesi ve varlığını farklı formlarda devam ettirmesi de yine bilimsel ve tarihi süreçlerle ilerlemiştir.